ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ / ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
ΜΑΙΕΥΤΙΚΟ/ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
ΤΜΗΜΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ
ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟ/ΒΙΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ/ΒΙΟΧΗΜΙΚΟ/ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ / ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Εισαγωγή-Αφαίρεση Ουροδόχου Κύστεως

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ: ΜΑΜΑΤΣΕΙΟ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΓΚΑΣΙΩΝΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΤΙΤΛΟΣ:ΕΙΣΑΓΩΓΗ -ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ

  1. ΣΚΟΠΟΣ

Η ορθή και ασφαλής τοποθέτηση-φροντίδα-αφαίρεση του καθετήρα ουροδόχου κύστεως, η εξασφάλιση της καλής λειτουργίας του και η πρόληψη εμφάνισης ουρολοίμωξης.

  1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΟΡΙΣΜΟΙ

Καθετηριασμός ουροδόχου κύστεως: η εισαγωγή καθετήρα στην ουροδόχο κύστη,μέσω της ουρήθρας με σκοπό την παροχέτευση ούρων.

Ενδείξεις:

    • Οξεία και χρόνια επίσχεση ούρων

    • Έλεγχος,καταγραφή,παροχέτευση όγκου ούρων

    • Ακριβής μέτρηση αποβαλλόμενων ούρων

    • Έγχυση ειδικών φαρμάκων (π.χ χημειοθεραπευτικά)

    • Παράκαμψη υποκιστικής απόφραξης

    • Εκτέλεση διαγνωστικών εξετάσεων

    • Εκτέλεση πλύσεων ουροδόχου κύστεως

Αντενδείξεις:

    • Πριαπισμός

    • Υποψία πλήρους ή μερικής ρήξης ουρήθρας

    • Όγκοι ουρήθρας

      1. ΕΥΘΥΝΕΣ – ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ

Ο νοσηλευτής είναι υπεύθυνος για:

    • Την καλή γνώση της ανατομίας του ουροποιητικού συστήματος και των πιθανών επιπολκών κατά την εισαγωγή του καθετήρα.

    • Την τήρηση των αρχών ασηψίας-αντισηψίας κατά την τοποθέτηση και φροντίδα του καθετήρα.

    • Την τοποθέτηση και παρακολούθηση της λειτουργίας του καθετήρα.

    • Την επιλογή του καθετήρα σύμφωνα με την ιατρική οδηγία και με κριτήρια το χρονικό διάστημα παραμονής του καθετήρα και τη διάμετρο της ουρήθρας

    • Την ενημέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενή

      1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

    • Ο καθετηριασμός της ουροδόχου κύστης πραγματοποιείται πάντοτε κατόπιν ιατρικής οδηγίας.

    • Αυστηρή τήρηση των αρχών ασηψίας και αντισηψίας κατά την εισαγωγή και φροντίδα του καθετήρα.

    • Χρήση των μέσων ατομικής προστασίας κατά την εισαγωγή και φροντίδα του καθετήρα.

    • Εφαρμογή υγιεινής των χεριών πριν, μετά την εισαγωγή και κατά τη φροντίδα του καθετήρα.

    • Τοπική καθαριότητα των έξω γεννητικών οργάνων πριν τον καθετηριασμό.

    • Επιλόγη καθετήρα μικρότερης διαμέτρου απο εκείνο της ουρήθραςγια αποφυγή τραυματισμού.

    • Λίπανση του άκρου του καθετήρα πριν την εισαγωγή,με αποστειρωμένη αναισθητική ουσία (γέλη xylocaine 2%),για αποφυγή τραυματισμού της ουρήθρας.

    • Εισαγωγή του καθετήρα με ηπιους χειρισμούς.

    • Χρήση κλειστού συστήματος παροχέτευσης ούρων.Αν η διάσπαση του κλειστού συστήματος είναι απαραίτητη (π.χ πλύσεις ουροδόχου κύστεως) γίνεται με άσηπτη τεχνική.

    • Τοποθέτηση του ουροσυλλέκτη με το ειδικό πλαίσιο ανάρτησης, στο κρεβάτι (ποτέ σε επαφή με το δάπεδο).

    • Διατήρηση του ουροσυλλέκτη σε επίπεδο χαμηλότερο απο αυτο της ουροδόχου κύστεως για την αποφυγή παλινδρόμησης ή στάσης των ούρων στην κύστη (κίνδυνος ουρολοίμωξης).

    • Διατήρηση του ουροκαθετήρα και του σωλήνα του ουροσυλλέκτη χωρίς αναδιπλώσεις για την απρόσκοπτη ροή των ούρων.

    • Καθημερινή φροντίδα του στομίου της ουρήθρας με σαπούνι και νερό.Δε συνιστάται η χρήση αντισιπτικού.

    • Καθημερινή εκτίμηση του σημείου εισόδου του καθετήρα για σημεία λοίμωξης.

    • Ιδιαίτερη προσοχή και φροντίδα απαιτείται σε ασθενείς μετά απο ουρολογικές επεμβάσεις και σε ασθενείς με διαταραχές πηκτικότητας αίματος.

    • Παραμονή του καθετήρα όσο το δυνατό μικρότερο χρονικό διάστημα ανάλογα με την κλινική κατάσταση του ασθενή και το υλικό του καθετήρα.

    • Άδειασμα του ουροσυλλέκτη κάθε οκτώ ώρες ή συχνότερα ανάλογα με τη ροή των ούρων.

    • Χρήση διαφορετικού δοχείου συλλογής ούρων για κάθε ασθενή για το άδειασμα του ουροσυλλέκτη.

    • Κατά το άδειασμα του ουροσυλλέκτη δεν επιτρέπεται η επαφή της βαλβίδας αδειάσματος με το δοχείο συλλογής ούρων.

    • Δειγματοληψία ούρων με άσηπτη τεχνική.

5.ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ-ΥΛΙΚΑ

-Αντισηπτικό χεριών

        • Αντισηπτικό δέρματος (π.χ ιωδιούχος ποβιδόνη)

        • Αποστειρωμένα γάντια.

        • Πλαστική ποδιά.

        • Αποστειρωμένες γάζες.

        • Ουροκαθετήρας.

        • Λαβίδα αποσειρωμένη

        • Νεφροειδές

        • Αποστειρωμένα πεδία

        • Προστατευτικό αδιάβροχο

        • Αναισθητική γέλη

        • Σύριγγα 10 ml

        • Αμπούλα WFI 10 ml

        • Ουροσυλλέκτης κλειστού συστήματος

        • Πλαίσιο ανάρτησης ουροσυλλέκτη

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΘΕΤΗΡΙΑΣΜΟΥ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ

1.Εφαρμόστε αντισηψία χεριών και φορέστε αποστειρωμένα γάντια.

2.Με τον δείκτη και τον αντίχειρα του ενός χεριού διαχωρίστε τα χείλη του αιδοίου,ώστε να είναι ορατό το στόμιο της ουρήθρας.Διατηρείστε το χέρι σε αυτή τη θέση μέχρι το τέλος της διαδικασίας.

3.Με το <<βασικό>> σας χέρι,με μια κίνηση τη φορά, απο πάνω προς τα κάτω και με διαφορετική γάζα εμποτισμένη σε αντισηπτικό (χρήση λαβίδας προαιρετικά),καθαρίστε την περιουρηθρική περιοχή πρώτα απο μία μεριά της ουρήθρας, μετά απο την αλλη και τέλος απευθείας πάνω στο στόμιο της ουρήθρας.Τοποθετήστε στην περιοχή αποστειρωμένη γάζα.

4.Πιάστε τον καθετήρα με το <<βασικό>> σας χέρι σε μικρή απόσταση από το άκρο του.

5.Επαλείψτε το άκρο του καθετήρα με γέλη ξυλοκαϊνης

6.Με το <<βασικό>> σας χέρι εισάγετε τον καθετήρα με ήπιες κινήσεις έως ότου αρχίσουν να ρέουν ούρα και στη συνέχεια προωθήστε τον καθετήρα 3-5cm επιπλέον.

Αποφύγετε βίαιες κινήσεις κατά την εισαγωγή του καθετήρα.

Ζητήστε απο τον ασθενή να παίρνει βαθιές εισπνοές.

Μην ειμένετε σε περίπτωση αντίστασης.

Σταματήστε τη διαδικασία και ενημερώστε τον ιατρό.

7.Αν ο καθετήρας εισέλθει κατά λάθος στον κόλπο,αφήστε τον εκεί ως οδηγό και επαναλάβετε τη διαδικασία με νέο καθετήρα.

8.Φουσκώστε αργά το μπαλόνι με WFI απο τον ειδικό αυλό του καθετήρα.

9.Συνδέστε με άσηπτη τεχνική τον καθετήρα με τον ουροσυλλέκτη.

10.Τραβήξτε τον καθετήρα ελαφρά προς τα έξω μέχρι να νιώσετε αντίσταση.

11.Τοποθετήστε τον ουροσυλλέκτη σε επίπεδο χαμηλότερο απο την κύστη.

12.Καθαρίστε τοπικά τα υπολείμματα αντισηπτικού απο το δέρμα και στεγνώστε.Απομακρύνετε το αδιάβροχο.

13.Απορρίψτε κατάλληλα το χρησιμοποιημένο υλικό στους ειδικούς καδους.

14.Αφαιρέστε τα γάντια και εφαρμόστε υγιεινή των χεριών.

15.Βοηθήστε τον ασθενή να πάρει άνετη θέση.Σκεπάστε τον ασθενή.

16.Καταγράψτε στο φύλλο νοσηλευτικής παρακολούθησης

-τη διαδικασία

-την ημερομηνία και ώρα καθετηριασμού

-το μέγεθος του καθετήρα

-τα προβλήματα που προέκυψαν

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΘΕΤΗΡΙΑΣΜΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ (εκτελείται απο ιατρό)

        • 1.Ετοιμάστε γάζες εμβαπτισμένες σε αντισηπτικό και λαβίδα (προαιρετικά) για την εφαρμογή αντισηψίας στα εξω γεννητικά όργανα και στο στόμιο της ουρήθρας.

          2.<<Σερβίρετε>> τον καθετήρα με άσηπτη τεχνική.

          3.Μετά την εισαγωγή του καθετήρα και αφού επιβεβαιωθεί οτι παροχετεύονται ούρα,φουσκώστε αργά το μπαλόνι με WFI, και συνδέστε με άσηπτη τεχνική τον καθετήρα με τον ουροσυλλέκτη.

          4.Τραβήξτε τον καθετήρα ελαφρά προς τα έξω μεχρι να νιώσετε αντίσταση.

          5.Τοποθετήστε τον ουροσυλλέκτη σε επίπεδο χαμηλότερο απο την κύστη.

          6.Καθαρίστε τοπικά τα υπολείμματα αντισηπτικού απο το δέρμα και στεγνώστε.

          7.Απορρίψτε κατάλληλα το χρησιμοποιημένο υλικό στους ειδικούς κάδους.

          8.Αφαιρέστε τα γάντια και εφαρμόστε υγιεινή των χεριών.

          9.Βοηθήστε τον ασθενή να πάρει άνετη θέση.Σκεπάστε τον ασθενή.

          10.Καταγράψτε στο φύλλο νοσηλευτικής παρακολούθησης

          -τη διαδικασία

          -την ημερομηνία και ώρα καθετηριασμού

          -το μέγεθος του καθετήρα

          -τα προβληματα που προέκυψαν

          ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

        • 1.Τακτική παρακολούθηση της λειτουργικότητας του καθετήρα.

          2.Αξιολόγηση του σημείου εισόδου του καθετήρα.

          3.Διατήρηση του ουροσυλλέκτη σε επίπεδο χαμηλότερο από την ουροδόχο κύστη.

          4.Διατήρηση του ουροκαθετήρα και του σωλήνα του ουροσυλλέκτη χωρίς αναδιπλώσεις.

          5.Αξιολόγηση των αποβαλλόμενων ούρων (χρώμα,όψη).

          6.Σε περίπτωση επίσχεσης ούρων δεν επιτρέπεται η πλήρης κένωση της κύστης.Ενημερώστε τον ιατρό.Διακόψτε τη ροή των ούρων για 15' για κάθε 300-500 ml ούρων (ανάλογα με την ηλικία του ασθενή),ώστε η κύστη να αδειάσει τμηματικά.

          7.Αδειάστε τον ουροσυλλέκτη τουλάχιστον κάθε 8 ώρες ή συχνότερα εάν απαιτείται (ώστε η ποσότητα των ούρων να μην ξεπερνά τα 3/4 της χωρητικότητας του ουροσυλλέκτη), χωρίς να έρχεται σε επαφή η βαλβίδα αδειάσματος με τα χέρια σας ή το δοχείο συλλογής των ούρων.

          8.Χρησιμοποιήστε διαφορετικό δοχείο συλλογής ούρων για κάθε ασθενή.

          9.Καταγράψτε στο φύλλο νοσηλευτικής παρακολούθησης

          -την ποσότητα των ούρων

          -τυχόν επιπλοκές ή προβλήματα

ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΚΑΘΕΤΗΡΑ

Ενέργεια

1.Συγκεντρώστε το απαραίτητο υλικό.

2.Επιβεβαιώστε την ταυτότητα του ασθενή.

3.Ενημερώστε και εξηγήστε τη διαδικασία του ασθενή.

4.Εξασφαλίστε την ιδιωτικότητα του ασθενή (χρήση κουρτίνας ή παραβαν)

5.Τοποθετήστε τα υλικά σε τροχήλατο κοντά στον ασθενή σε προσιτο μερος

-Νεφροειδές

-Γάντια

-Σύριγγα των 10 ή 20 ml

-Γάζες

-Αιμοστατική λαβίδα (προαιρετικά)

6.Εφαρμόστε υγιεινή των χεριών

7.Εφαρμόστε τα μέσα ατομικής προστασίας (ποδιά,γάντια)

8.Τοποθετήστε αδιάβροχο κάτω απο τους γλουτούς του ασθενή.

9.Μετρήστε και καταγράψτε την ποσότητα των ούρων στον ουροσυλλέκτη

10.Διακόψτε τη ροή των ούρων με λαβίδα στον καθετήρα.

11.Με σύριγγα αφαιρέστε όλη την ποσότητα WFI απο το μπαλλόνι.

12.Κρατήστε με μία γάζα τον καθετήρα κοντά στο στόμιο της ουρήθρας και αφαιρέστε τον καθετήρα με ήπιες κινήσεις.

13.Απορρίψτε το χρησιμοποιημένο υλικό στους ειδικούς κάδους.

14.Αφαιρέστε τα γάντια και την ποδιά και απορρίψτε στους ειδικους κάδους.

15.Εφαρμόστε υγιεινή των χεριών.

16.Ενημερώστε το φύλλο νοσηλευτικής παρακολούθησης για την αφαίρεση του καθετήρα.

      1. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Guidelines (2013) European Association of Urology.

  2. Σαχίνη-Καρδάση Α., Πάνου Μ. (1997) Παθολογική και Χειρουγική Νοσηλευτική. Εκδόσεις Βήτα, τόμος Ά, Αθήνα

  3. Sarah Jones, Anthony Brooks, Sue Foxley, Judith Dunkin. (2008) Evidence: care of urinary catheters and drainage systems. Nursing Times.

  4. Royal College of Nursing (2012) Catheter Care: RCN guidance for nurses.

  5. NHS Herefordshire. (2011) Urinary catheter policy insertion and management in the residential setting.

ΜΑΘΕ,ΠΡΟΛΑΒΕ,ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (1-4)
ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ
ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΟΥ
ΜΥΘΟΙ & ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ

Γιατροί που προσέφεραν ή προσφέρουν μέχρι και σήμερα τις υπηρεσίες τους στο Νοσοκομείο μας...

Λαμπρόπουλος Στυλιανός - Ζαφείρης Αριστείδης
Κυρατλίδης Κωνσταντίνος - Κουλούρης Ευστάθιος
Ασλανίδου Αφροδίτη - Τολπαρίδου Ειρήνη
Χατζημήσιος Κωνσταντίνος - Λαθούρας Αθανάσιος
Καρανικόλας Νικόλαος - Καλογιάννης Ευάγγελος - Κοτσίδης Βαδίμ
Τσαραμανίδης Σάββας - Μούσιος Πασχάλης